به گزارش«روابط‌ عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» در نشست ۲98 شورای پژوهش که در ششم شهریور ۱۳۹۷ برگزار شد، طرح پژوهشی «بررسی مفهوم و ابعاد خلاصه همگان‌فهم» توسط دکتر پرویز شهریاری، عضو هیئت‌علمی پژوهشکده  جامعه و اطلاعات به پایان رسید.

ترویج علم، شرایطی را فراهم می‌سازد که گذشته از نخبگان و دانشمندان حوزه‌های مختلف علوم، سایر افراد جامعه نیز درک و بینشی از علم به دست آورند. یکی از ابزاهای ترویج علم، تنظیم و انتشار خلاصه همگان‌فهم است. خلاصه همگان‌فهم، خلاصه کوتاهی از پیشنهادیه یا طرح پژوهشی است که غیر از پژوهشگران و متخصصان همان حوزه، برای عموم به نگارش درآمده است. این خلاصه باید به زبان ساده نوشته شود، از کاربرد واژگان تخصصی دوری شود و هر واژة فنی موجود در آن به خوبی تشریح شود. این پژوهش تشریح مفهوم خلاصه همگان‌فهم، شباهت‌ها و تفاوت‌های مفاهیم همانند با آن، سازمان‌های فعال، الگوهای پیشنهادی، زمینه‌های موضوعی، و اشکال بکارگیری آن در تولیدات علمی است. شباهت‌ها و تفاوت‌های مفاهیم مورد بررسی شامل «چکیده»، «خلاصه»، «خلاصه اجرایی» و «خلاصه همگان‌فهم» از چهار جنبه «مخاطب یا مخاطبان»، «ساختار»، «هدف» و «کاربرد در نوع مدرک»، به صورت مقایسه‌ای ارائه شده است. در این پژوهش از روش «تحلیل اسنادی» بهره‌برداری شده است. برای پاسخگویی به پرسش‌های پژوهش، پژوهشگران، اسناد در پیوند با خلاصه همگان‌فهم را جست‌وجو، بازیابی، مطالعه، و از منظر تخصصی تجزیه و تحلیل کرده‌اند. جامعۀ این پژوهش دربردارنده سازمان‌ها و نوشته‌هایی است که به تعریف و توضیح ساختار خلاصۀ همگان‌فهم پرداخته‌اند. فرایند تجزیه و تحلیل داده‌ها در این پژوهش به این شکل بوده که نخست نوشته‌های در پیوند با تعریف، توضیح، یا ساختار خلاصۀ همگان‌فهم گردآوری شده‌اند، این نوشته‌ها در یک فایل «اکسل» بر پایۀ منبع دسته‌بندی شده‌اند، پس از بررسی این نوشته‌ها، مفاهیم و معیارهایی استخراج شده‌اند و سپس این مفاهیم و معیارها خود مبنای تحلیل شده‌اند. به این ترتیب، 38 منبع (اعم از موسسه، مرکز پژوهشی، دانشگاه و...) که به این موضوع پرداخته‌اند شناسایی شده است. بر مبنای تعاریف ارائه شده از سوی این مراجع، 17 مؤلفه اساسی و مهم که در تدوین خلاصه همگان‌فهم نقش داشتند، استخراج شده است. براساس شاخص‌های استخراجی از الگوهای ارائه شده برای تدوین این نوع خلاصه‌ها، این ویژگی‌ها در سه بُعد، دسته‌بندی شده است. این ابعاد شامل: «شکلی و صوری»، «محتوایی» و «ارزیابی» است. مقالات علمی پژوهشی، طرح‌های پژوهشی پایان‌یافته، پیشنهادیه‌های پژوهشی، پایان‌نامه‌ها و رساله‌های دانشگاهی ازجمله منابعی هستند که به منظور تهیه و انتشار خلاصه‌های همگان‌فهم معرفی شده‌ است. موضوعاتی نظیر پزشکی، سلامت و مراقبت‌های بهداشتی در اولویت بکارگیری در تهیه و تولید خلاصه‌های همگان‌فهم قرار گرفته است. اگر چه این تکنیک را با توجه به هدف‌های آن نمی‌توان در این چند حوزه، محدود کرد.