بررسی و ساخت مدل عوامل کلیدی موثر بر موفقیت پایگاه‌های شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی در ایران (مورد مطالعه: «انجمن»)

مکان: 
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، تالار سخن
چکیده: 

هدف: گسترش کاربرد شبکه‌های اجتماعی به سوی فضاهایی حرفه‌ای‌تر و تخصصی‌تر محبوبیت این شبکه‌ها را در میان دانشگاهیان و پژوهشگران افزایش داده است. با وجود اهمیت این شبکه‌ها در زمینه‌سازی ساخت و نمایش شهرت و همچنین گسترش کارهای علمی و پژوهشی برای این افراد، همچنان دانشی ساخت‌یافته درباره مفهوم و عوامل تاثیرگذار بر موفقیت این شبکه‌ها در دست نیست. بیشتر پژوهش‌های پیشین در زمینه موضوعی شبکه‌های اجتماعی بر پایه نظریه‌ها و مدل‌های پیشین، رویکرد کمی، روش پیمایش، و در بافت شبکه‌های عمومی انجام شده‌اند. ولی پای موضوع موفقیت گونه‌های حرفه‌ای‌تخصصی این شبکه‌ها و آن هم از دیدگاه سیاست‌گذار و کاربر چندان به پژوهش‌ها باز نشده و نیاز به پژو‌هش‌های اکتشافی‌تری هست تا مدیران و طراحان به دانش منسجمی برای طراحی شبکه‌های کاربرپسندتر دست یابند. برای دست‌یابی به دانشی ساخت‌یافته در این زمینه، شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی از دیدگاه سیاست‌گذاران‌ و کاربران آن مفهوم‌سازی و سپس، عوامل موثر بر موفقیت آنها شناسایی و دسته‌بندی شد. در پایان، با پشتیبانی این یافته‌ها مدلی از عوامل موثر بر موفقیت ساخته شد.
روش پژوهش: با توجه به اهمیت تجربه‌های زیسته سیاست‌گذاران و کاربران شبکه‌های اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی و تاثیر بافت در نیازها و انتظارات کاربران از این شبکه‌ها، این پژوهش با مطالعه موردی شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی «انجمن»، نخستین شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی ایرانی، به بررسی دیدگاه کاربران و سیاست‌گذاران این شبکه درباره مفهوم و عوامل موثر بر موفقیت شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی پرداخت. برای این کار، نخست پژوهش‌های در پیوند با موضوع موفقیت شبکه‌های اجتماعی، تحلیل و سپس عوامل استخراجی، دسته‌بندی و در یک مدل مفهوم‌سازی شدند. سپس بر پایه این مدل مفهومی و با به‌کارگیری رویکرد کیفی و روش مطالعه موردی برای ساخت دانش از تجربه‌های سیاست‌گذاران و کاربران شبکه اجتماعی «انجمن»، شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی مفهوم‌سازی و عوامل موثر بر موفقیت آن شناسایی، دسته‌بندی، و مدل‌سازی شدند. در پایان، مدل موفقیت ساخته شده در گام پیشین با روش پیمایش در جامعه کاربران شبکه انجمن با ابزار پرسشنامه کاربرساخته و شیوه تجزیه و تحلیل مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد «پی‌ال‌اس» ارزیابی شد.
یافته‌ها: شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی از دید سیاست‌گذاران و کاربران شبکه «انجمن»، الف) اجتماعی از افراد و گروه‌های تخصصی برای ارتباط علمی؛ ب) محیطی مشارکتی برای پدیدآوری محتوای علمی و اشتراک‌گذاری آن؛ و پ) ابزاری برای ارائه خدمات علمی درپیوند مفهوم‌سازی شد. برای موفقیت این گونه، عوامل از دید سیاست‌گذار در شش دسته اصلی آمادگی جامعه برای پذیرش، اعتبار نهاد دارنده، پشتیبانی گروه مدیریت، انگیزش کاربران، کارایی وب‌گاه، و اثربخشی سامانه مدیریت و کنترل؛ و از دید کاربر در چهار دسته اصلی انگیزه فردی، برقراری ارتباطات موثر، پویایی محتوا، و جذابیت وب‌گاه قرار گرفتند. یافته‌های بررسی کمی مدل عوامل و موفقیت نیز نشان دادند که دانش به‌کارگیری درست شبکه، برداشت از پویایی شبکه، و انگیزه حضور به ترتیب مهمترین پیش‌بین‌های موفقیت شبکه اجتماعی «انجمن» هستند. همچنین جذابیت شبکه و احساس سودمندی علمی با بالا بردن انگیزه افراد برای حضور می‌توانند در موفقیت تاثیر بگذارند. عواملی نیز مانند حضور دوستان، بودن محتوای مورد علاقه، کاربرپسندی، رضایت از ویژگی‌های تخصصی، بودن محتوای علمی، رضایت از ویژگی‌های عمومی، و حضور هم‌ترازان و افراد علمی از راه متغیرهای میانجی بر موفقیت این گونه تاثیر می‌گذارند.
نتایج: نوآوری این رساله در نگاه بافتی و استقرایی به مفهوم شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی و عوامل موثر بر موفقیت آن از دیدگاه سیاست‌گذاران و کاربران بود. همین موضوع به پدیدآوری چارچوبی درباره چیستی، چرایی، و چگونگی موفقیت شبکه‌های اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی برای طراحان و مدیران آن انجامید که روی‌آوری به آن می‌تواند کاربست سیاست‌ها و تصمیم‌های فراگیرتر را برای افزایش انگیزه حضور و مشارکت کاربران همراه داشته باشد. این چارچوب همچنین می‌تواند به پژوهشگران کمک کند تا پژوهش‌های کاربردی منسجم و ساخت‌یافته‌ای را درباره شبکه‌های اجتماعی در بافت‌ها و دیدگاه‌های گوناگون انجام دهند.

نام دانشجو: مرتضی نبی‌میبدی

استاد راهنما: دکتر سیروس علیدوستی

استاد مشاور: دکتر محمود بابائی، دکتر مریم نظری

استاد داور: دکتر هادی خانیکی، دکتر آرمان ساجدی‌نژاد، دکتر سمیه فتاحی

موضوع رویداد: 
تاریخ برگزاری: 
شنبه - ۰۵ اسفند ۱۳۹۶ - ۱۴:۰۰ تا ۱۶:۰۰
بررسی و ساخت مدل عوامل کلیدی موثر بر موفقیت پایگاه‌های شبکه اجتماعی حرفه‌ای‌تخصصی در ایران (مورد مطالعه: «انجمن»)

افزودن دیدگاه