مأموریت‌ها و نقش‌های ملی ایرانداک

 

   کار ایرانداک بر پایه اساس‌نامه، در پنج خوشه است: پژوهش، مدیریت اطلاعات علم و فناوری، آموزش، همکاری‌های پژوهشی و اطلاع‌رسانی، و پشتیبانی از سیاست‌گذاری علم و فناوری. این کارها برای سه دسته کاربران انجام می‌شود: پژوهشگران و دانشجویان، سیاست‌گذاران علم و فناوری، و کتابداران و اطلاع‌رسانان. در این چارچوب، ایرانداک دارای مأموریت‌ها و نقش‌هایی ملی است که آن را از همتایان خود متمایز می‌سازد[۱].

 

چکیده این مأموریت‌ها و نقش‌ها عبارت‌اند از:

مأموریت‌های ملی

۱. مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه ایران با:

  • نیازسنجی؛
  • تولید؛
  • انتقال؛
  • ثبت و فراهم‌آوری؛
  • سازمان‌دهی؛
  • مجموعه‌سازی؛
  • ذخیره؛
  • بازیابی؛
  • تضمین کیفیت؛
  • استانداردسازی؛
  • حفظ؛
  • تحلیل؛
  • ارزش‌افزایی؛
  • اشاعه؛
  • بازنمایی؛
  • ترویج؛
  • ترجمه؛
  • کاربرد؛
  • سنجش تأثیر.

۲. پژوهش‌های کاربردی میان‌رشته در مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه در زمینه:

  • فناوری اطلاعات؛
  • زبان‌شناسی و اصطلاح‌شناسی؛
  • علوم رایانه؛
  • علم اطلاعات و دانش‌شناسی؛
  • هوش مصنوعی؛
  • هوش کسب‌وکار؛
  • یادگیری ماشین؛
  • پردازش زبان طبیعی؛
  • داده‌کاوی؛
  • متن‌کاوی؛
  • تعامل انسان و ماشین.

۳. گسترش کاربرد فناوری اطلاعات در پژوهش در قلمرو:

  • ابزارهای تخصصی؛
  • سامانه‌های برخط؛
  • راهنماهای برخط؛
  • سواد اطلاعاتی؛
  • آموزش.

۴. گسترش اخلاق و حقوق پژوهش و فناوری اطلاعات با:

  • همانندجویی؛
  • کدهای رفتاری؛
  • زیرساخت­های حقوقی و قانونی مالکیت فکری؛
  • آموزش و مشاوره؛
  • کانون درستی و اخلاق پژوهش؛
  • کارشناسی حقوق فناوری اطلاعات؛
  • مرجع دعاوی مالکیت فکری؛
  • مرجع داوری دستبرد علمی.

۵. گسترش زبان فارسی برای علم در فضای مجازی با:

  • اصطلاح‌نامه‌ها؛
  • فرااصطلاح‌نامه‌ها؛
  • هستان‌شناسی‌ها؛
  • فرهنگ‌ها؛
  • مستند نام‌ها؛
  • پیکره‌های علمی.

۶. رصد و پایش پژوهش و پشتیبانی از سیاست‌گذاری داده محور و مبتنی بر شواهد[۲] با:

  • پایش اطلاعات علم و فناوری؛
  • آینده‌پژوهی؛
  • توصیف،‌ پیش‌بینی، و تجویز؛
  • اطلاعات استراتژیک؛‌
  • اشاعه اطلاعات گزینشی؛
  • گزینه‌سازی سیاستی و قانونی؛
  • آگاهی‌رسانی و مشاوره سیاستی.

۷. بازنمایی علم و فناوری کشور در زمینه:

  • شاخص‌ها؛
  • روندها؛
  • نقشه علمی؛
  • تأثیر.

۸. گسترش و پشتیبانی از دسترسی آزاد به:

  • اطلاعات[۳]؛
  • داده‌ها[۴]؛
  • علم[۵].

۹. گسترش مشارکت با بخش عمومی‌خصوصی (پی.پی.پی.) در:

  • سرمایه‌گذاری؛
  • خدمات.

 

نقش‌های ملی

۱. رصدخانه پژوهش و فناوری

۲. بازار ملی عرضه و تقاضای پژوهش

۳. آرشیو ملی:

  • پیشنهاده‌ها؛
  • پایان‌نامه‌ها؛
  • رساله‌ها؛
  • گزارش‌های دولتی؛
  • گزارش طرح‌های پژوهشی.

۴. مرکز هماهنگ‌کننده اشتراک منابع و همکاری میان کتابخانه‌های دانشگاهی و تخصصی در زمینه:

  • دسترسی مستقیم؛
  • دسترسی غیرمستقیم؛
  • کنسرسیوم‌های خرید منابع؛
  • توسعه منابع انسانی، بهبود سازمانی؛
  • اشتراک دانش و تجربه؛
  • هماهنگی؛
  • استانداردها.

۵. کانون ملی نهادهای اطلاعات جهانی:

  • ترم‌نت[۶]؛
  • ان.دی.ال.تی.دی.[۷]؛
  • اپین [۸].

 


[۱] این یادداشت با هم‌اندیشی استادان و مدیران ایرانداک نوشته شده است.

 data-driven ‎/ evidence-based policy-making [2]‎

[۳] open access

[۴] open data

[۵] open science

[۶] TermNet

[۷] NDLTD

[۸] Asia and Pacific Information Network ‪(APIN)‬