سخن روز آغاز (۵ آذر ۱۳۹۲)

به نام خدا

 

با سلام خدمت جناب آقای دکتر احمدی ـ جناب آقای دکتر غریبی ـ مهمانان گرامی، جناب آقای دکتر فاطمی، و همکاران گرامی پژوهشگاه. پس از ستایش و شکر خداوند بزرگ، سخن را با سپاس از جناب دکتر فرجی دانا،‌ وزیر گرامی عتف و جناب دکتر احمدی معاون گرامی پژوهش و فناوری آغاز می‌کنم که این‌جانب را شایسته این سمت در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران دانستند. ولی سپاس ژرف‌تری را از رو تقدیم این بزرگواران می‌کنم که پس از نزدیک به چهل سال، یکی از اعضای کوچک این پژوهشگاه را برای خدمت‌گزاری برگزیدند. امیدوارم این رویکرد نوین به هویت پژوهشگاه‌ها، پایدار بماند و در آینده نزدیک شاهد توجه بیشتر به این نهادهای پژوهشی از یک سو و دستاوردهای پربار چنین رویکردی باشیم.

از استاد گرامی، جناب دکتر فاطمی نیز برای تلاش‌های ایشان در پژوهشگاه و گام‌هایی که برای پیشرفت آن برداشته‌اند،‌ قدردانی و برای ایشان آرزوی کامیابی و تندرستی می‌کنم.

 پژوهشگاه با یاری خداوند دانا، پشتیبانی وزارت عتف و هیئت امنا،‌ و همکاری و همراهی اعضای گرامی، و بر پایه برنامه‌ای که به وزارت عتف ارائه شده است:

۱.  کرامت انسان‌ها را گرامی می‌دارد؛

۲.  از آموزه‌های اسلام و قوانین و مقررات پیروی می‌کند؛

۳.  مصالح ملی را از مصالح سازمانی و فردی برتر می‌داند؛

۴.  از اصول و روش‌های علمی بهره می‌برد؛

۵.  آماده همکاری و هماهنگی است و آن را ترویج می‌کند؛

۶.  به ظرفیت‌های سازمانی خود اتکا می‌کند؛ و

۷.  نگاه سیستمی و بلندمدت دارد.

پژوهشگاه کار خود را در هفت زمینه کلیدی سامان خواهد داد:

نخست سازمان و مدیریت است. کامیابی پژوهشگاه و دست‌یابی به هدف‌های سازمانی به فضایی آرام و همگرا نیاز دارد که در آن، منابع سازمانی برای دست‌یابی به هدف‌ها آمایش یابند. دست‌یابی به چنین فضایی نیاز به بهبود سازمان و مدیریت پژوهشگاه دارد. در این زمینه استراتژی‌های پیشرفت درون‌زا و قانون‌گرایی را پیش خواهم گرفت.

دوم، جایگاه پژوهشگاه و استادان پژوهشی است. پژوهشگاه‌ها و استادان پژوهشی در آینه قوانین و مقررات و از دیدگاه سیاست‌گزاران، از یک سو به درستی شناخته نشده‌اند و از دیگر سو نیز جایگاه واقعی خود را نیافته‌اند. این کاستی‌ها، جایگاه پژوهشگاه‌ و استادان آن را پایین آورده و آنها را در سایه دانشگاه‌ها و استادان آموزشی نهاده است. پژوهشگاه باید تلاش کند که قوانین و مقررات و همچنین دیدگاه سیاست‌گزاران را در این زمینه دگرگون سازد تا به بافتی درست و آسان‌ساز برای کار دست یابد. در اینجا دو استراتژی آگاه‌سازی و مشارکت کارساز خواهند بود.

منابع مالی برای پژوهشگاه از کلیدی‌ترین منابع به شمار می‌روند. روند افزایش منابع اعتبارات پژوهشگاه در چند سال گذشته با نرخ تورم، با نرخ افزایش کارکنان، و با گسترش وظایف آن در اساس‌نامه تازه هم‌خوان نبوده است. از این رو، تأمین منابع مالی بسنده و پایدار برای پژوهشگاه نیازی کلیدی است که با کاهش هزینه‌ها و افزایش منابع مالی دنبال خواهد شد.

پژوهش به عنوان بخشی از وظایف استادان و یکی از مأموریت‌های بنیادین پژوهشگاه در کانون برنامه این‌جانب است. برای پیشبرد پژوهش در پژوهشگاه، باید موازنه‌ای میان آزادی عمل پژوهشگران و نیازها و مأموریت‌های پژوهشی بر پایه اساسنامه پژوهشگاه پدید آید و کار پژوهش با کارایی و اثربخشی پشتیبانی شود. این حوزه بر پیشبرد و تمرکز استوار خواهد بود.

مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه از دیگر مأموریت‌های بنیادین پژوهشگاه و از پایه‌های این برنامه است. کارایی و اثربخشی مدیریت این اطلاعات در پژوهشگاه برای پیشبرد نظام علم و فناوری کشور بایسته است. گسترش پوشش، پیشبرد سطح مدیریت اطلاعات به تحلیل، تولید اطلاعات استراتژیک، و استانداردسازی از استراتژی‌های این زمینه هستند.

پژوهشگاه دارای منابعی پربار از جمله دانش ژرفی است که در پی ده‌ها سال کار در زمینه علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی پدید آمده است. انتقال این دانش با کاربرد منابع دیگر پژوهشگاه مانند استادان توانا، منابع اطلاعات علمی و فناورانه، و مأموریت‌های پژوهشی و اطلاع‌رسانی می‌تواند به گسترش علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی در میان منابع انسانی شاغل در این زمینه، کاربران اطلاعات علمی و فناورانه، و علاقه‌مندان به این رشته‌های علمی بیانجامد. نیازمحوری و بهره‌وری از استراتژی‌های این حوزه هستند.

بخشی از مأموریت پژوهشگاه به همکاری و هماهنگی با نهادهای دیگر بازمی‌گردد و از سویی نیز گسترش کار پژوهشگاه تنها با تکیه بر منابع و بازاری که خود در اختیار دارد، شدنی نیست. بنابراین پژوهشگاه باید با همکاری و هماهنگی با دیگران به سطح بالاتری از کارایی و اثربخشی دست یابد. دسترسی به بازار؛ دسترسی به منابع؛ استاندارسازی؛ وهماهنگی رویاروی از رویکردهای کلیدی در این زمینه هستند.

در پایان برای همه آرزوی کامیابی و شادکامی و از همه چشم همکاری و همراهی دارم.

هـوای کوی تو از سر نمی‌رود، آری /  غریب را دل سرگشته با وطـن باشـد

مقام اصلی ما گوشه خرابات است /  خدایش خیر دهاد آن که این عمارت کرد