کانون ثبت پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها (۵ مرداد ۱۳۹۶)

   

   ثبت پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌های تحصیلات تکمیلی در کانونی ملی، در بندهای بسیاری از سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی (۱۳۹۲/۱۱/۲۹) و همچنین قانون برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران (از جمله در ماده ۱۶ بند «و ـ ۶») و قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران (از جمله در ماده ۶۴ بند «ت») آشکار یا نهان آمده است. چنین رویکردی در سطح نظام علم و فناوری کشور؛ وزارت علوم، تحقیقات،‌ و فناوری؛ وزارت بهداشت، درمان، و آموزش پزشکی؛ دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها؛ و استادان و پژوهشگران دارای دستاوردهای بسیاری است که برخی از آنها عبارت‌اند از:

» نگه‌داری و حفظ اطلاعات در یک آرشیو ملی با شیوه‌های استاندارد و ایفای نقش پایگاه داده یکپارچه ملی

» اعتباربخشی به داده‌های پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها با ثبت آنها؛

» سازمان‌دهی و نمایه‌سازی علمی،‌ استاندارد، و یک‌پارچه اطلاعات با کاربرد اصطلاح‌نامه‌ها و واژه‌نامه‌های تخصصی و همچنین فهرست‌های مستند نام‌ها؛

» مشاهده‌پذیری[۱] بیشتر دستاوردهای پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در کشور به زبان فارسی و در جهان با ارائه آنها از یک درگاه ملی به زبان‌های دیگر؛

» همانندجویی در پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها و کمک به دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها و استادان در پیش‌گیری از بدرفتاری‌های علمی؛

» مدیریت یکسان و یکپارچه مالکیت فکری و کپی‌رایت؛

» مدیریت دسترسی یکسان و یکپارچه در سطح ملی به اطلاعات پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها و پیش‌گیری از سردرگمی کاربران در مراکز اطلاع‌رسانی و وبسایت‌های گوناگون؛

» پیش‌گیری از دوباره‌کاری در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها و افزایش بهره‌وری ملی و همچنین آسان‌سازی یافتن موضوع برای پژوهش در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها؛

» دسترسی بهتر پژوهشگران به پیشینه پژوهش در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها و کاربرد یافته‌های پیشین و هم‌افزایی بیشتر پژوهش‌ها؛

» شناخت وضعیت علمی و پژوهشی هر یک از مؤسسه‌ها، گروه‌ها، و استادان به تنهایی و در مقایسه با یک‌دیگر و شناخت جامع از عملکرد استادان در راهنمایی، مشاوره، و داوری پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در کشور؛

» آسان‌سازی پیوند صنعت، دولت، و دانشگاه در چارچوب نظام ملی نوآوری از رهگذر یک پایگاه جامع و ملی از پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها و تقوییت سمت عرضه در بازار پژوهش؛

» هدایت پژوهش در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها با بازخورد از کارهای انجام شده و در دست انجام و پشتیبانی آسان‌تر از پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها برای نهادهای گوناگون و هم‌راستاسازی آنها با نیازها و درخواست‌ها و سندهای بالادست مانند نقشه جامع  علمی کشور؛

» شناخت کارایی و اثربخشی پژوهش‌ در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها در سطح ملی و اندازه نیازمحوری و پاسخ‌گویی آنها به درخواست‌های جامعه؛

» آسان‌سازی یافتن تخصص[۲] برای صنعت و دولت از رهگذر یک پایگاه جامع و ملی از پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها و کمک به اشتغال دانش‌آموختگان؛

» شبکه‌سازی علمی و تخصصی میان پدیدآوران پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها؛

» نگاشت روندهای پیشین پژوهش کشور در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها بر پایه متن کامل آنها؛

» شناخت روندهای آینده پژوهش کشور در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها بر پایه پیشنهاده آنها؛

» پایش یکپارچه اطلاعات پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها بر پایه طرح آمایش سرزمین و کاربرد دستاوردهای آن در سیاست‌گذاری علم و فناوری؛

» انجام طرح‌های ملی و راهبردی زبان‌شناسی رایانشی مانند ساخت پیکره‌های علمی؛

» اشاعه داده‌های کمی (آماری) و کیفی گردآوری شده در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها؛

» انجام پژوهش‌های گوناگون علم‌سنجی روی اطلاعات یکپارچه پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌ها، مانند تولید نقشه روزآمد از دانش کشور، تولید نمایه‌نامه‌های علم‌سنجی، تحلیل و تولید شبکه‌های همکاری پژوهشگران و مؤسسه‌ها؛

» ارزیابی پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها بر پایه دستاوردهای آنها پس از دفاع و در طول زمان و شناخت پایان‌نامه‌ها و رساله‌های برتر؛

» دست‌یابی به داده‌های کلان[۳] و تحلیل آنها با کاربرد روش‌های نوین مانند داده‌کاوی و متن‌کاوی؛

» تحلیل یکپارچه لاگ‌های جست‌وجو و اطلاعات بازیابی شده برای دست‌یابی به رویکردهای کاربران و نیازهای پژوهشی؛

» راه‌اندازی و تثبیت یک جایگاه نهادی و یکپارچه برای تصویب استانداردها و رهنمودها، نظارت، بررسی، و مشاوره در زمینه درستی و اخلاق پژوهش در پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها.

   اگر قانون پیشگیری و مقابله با تقلب در تهیه آثار علمی (مصوب ۲۸ تیر ۱۳۹۶ مجلس شورای اسلامی) به انجام درآید و مؤسسه‌ها همگی به ثبت پیشنهاده‌ها، پایان‌نامه‌ها، و رساله‌های خود در ایرانداک بپردازند، می‌توان امیدوار بود که با پشتیبانی مالی سازمان برنامه و بودجه، به‌زودی یک پایگاه داده بالغ از این مدارک داشته باشیم. این پایگاه می‌تواند کارکردهایی اهرمی داشته باشد و به سوی یک پایگاه جامع و بروز از منابع علمی ایران بالنده شود، اگر و تنها اگر سیاست‌گذاران در کشور به ارزش داده‌ها در سیاست‌گذاری‌ و دولت و صنعت به ارزش یافته‌های علمی در کار خود پی برند.

--

[۱] visibility

[۲] expertise retrieval

[۳] big data

افزودن دیدگاه

You must have Javascript enabled to use this form.‎