برنامه استراتژیک

برنامه استراتژیک

برنامه استراتژیک

پژوهشـگاه علوم و فنـاوری اطـلاعات ایران

۱۳۹۶-۱۳۹۲

 

«پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران» که از سال ۱۳۸۸ به این نام خوانده می‌شود، در سال ۱۳۴۷ با نام «مرکز اسناد ایران» تأسیس شد و در سال ۱۳۴۸ به عنوان یکی از مراکز چهارگانه «مؤسسه تحقیقات و برنامه‌ریزی علمی و آموزشی» درآمد. در سال ۱۳۷۰ این مرکز با تصویب «شورای گسترش آموزش عالی» به نام «مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران» و به یک پژوهشکده مستقل بدل شد و سپس در سال ۱۳۸۴ به «پژوهشگاه اطلاعات و مدارک علمی ایران» ارتقا یافت.

پژوهشگاه با ۴۵ سال پیشینه، هم‌اکنون دارای سه پژوهشکده مدیریت فناوری اطلاعات،‌ علم‌سنجی و تحلیل اطلاعات، و مدیریت دانش است که کار پژوهش و آموزش و مرکزی به نام مرکز اطلاعات و مدارک علمی ایران است که کار مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه را انجام می‌دهد. پژوهشگاه از سال ۱۳۸۸ نیز از سوی دبیر شورای‌عالی عتف به عنوان سازمان متولی و نهاد اداره کننده سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (سمات ملی) تعیین شد. افزون بر این، پژوهشگاه دبیرخانه کمیسیون نظام اطلاع‌رسانی علم و فناوری و دبیرخانه شورای سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی تأمین منابع علمی نیز هست. پژوهشگاه وظایف خود را با همکاری و همراهی نزدیک ۱۶۰ اعضو هیئت علمی و  کارشناس  به انجام می‌رساند.

پژوهشگاه هم‌اکنون دارای پایگاه اطلاعاتی با نزدیک ۷۰۰ هزار رکورد از مدارک علمی و فنی کشور است و به صورت رسمی، کار ثبت اطلاعات پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و رساله‌های دکترا و پیشنهادیه آنها و همچنین هماهنگی اشتراک منابع را در کشور به انجام می‌رساند. پژوهشگاه در شبکه اطلاع‌رسانی آسیا و اقیانوس آرام (اپین) عضویت و نمایندگی ایران را در این شبکه بر عهده دارد.

این برنامه که تنها با یاری خداوند و پشتیبانی وزارت و هیئت امنا به‌ویژه در زمینه‌های مالی و حقوقی و همچنین همکاری و همراهی اعضای پژوهشگاه دست‌یافتنی است، با ارائه جهت و رویکردی پایدار برای چهار سال آینده، پژوهشگاه را در انجام مأموریت خود یاری می‌کند. هر چند دنبال کردن استراتژی‌ها و کارهای کلیدی این برنامه، دست‌یابی کامل به چشم‌انداز پژوهشگاه را به دنبال نخواهد داشت، اما بهترین راه برای نزدیک شدن به آن است. چشم‌اندازی که بر پایه پژوهش، مدیریت اطلاعات، توسعه نیروی انسانی،‌ و همکاری و هماهنگی شکل می‌گیرد.

ویژگی برتری‌بخش استراتژی در پویایی آن است. از همین رو از اعضای دانشور پژوهشگاه درخواست می‌شود با پیشنهادهای ارزنده خود در بهبود آن مشارکت جویند. پیشاپیش از این همکاری، سپاس‌گزاری می‌شود.

یاری از اوست

سیروس علیدوستی 

 رئیس پژوهشگاه

وزارت: وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری.

پژوهشگاه: پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران.

سمات ملی: سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (ملی).

سمات وزارتی: سامانه مدیریت اطلاعات تحقیقاتی (وزارتی).

اطلاعات علمی و فناورانه: اطلاعاتی که در کارهای علمی یا فناورانه قابل استفاده یا لازم هستند، یا اطلاعاتی که از چنین کارهایی پدید می‌آیند.

مدرک: هر شکل چاپی، دیداری، شنیداری، الکترونیکی، و/ یا دیگر انواع رسانه‌ها که «در» یا «بر» آنها، اطلاعات نوشته، ثبت، ذخیره، نمایش‌ داده،‌ و/ یا تولید شده باشد.

مدرک علمی و فنی: مدرکی که حاوی اطلاعات علمی و فناورانه باشد.

کتابخانه: سازمان یا واحد سازمانی دارای مجموعه‌ای سازمان‌دهی شده از مدارک علمی و فناورانه برای استفاده عاملان فعالیت‌های علمی و فناورانه.

مرکز اطلاع‌رسانی: سازمان یا واحد سازمانی دارای فعالیت‌هایی مانند فراهم‌آوری، سازمان‌دهی، تحلیل، ذخیره، بازیابی، و اشاعه اطلاعات علمی و فناورانه.

علوم اطلاعات: معرفت نسبت به اطلاعات و تولید، استفاده، و مدیریت آن که از کاربرد طیفی از رشته‌های گوناگون علمی در پاسخ به پرسش‌های مربوط‌ پدید می‌آید.

فناوری اطلاعات: تمامی گونه‌های رایانه‌ها، هم سخت‌افزار و هم نرم‌افزار آنها، و همچنین شبکه‌های ارتباط بین دو یا چند رایانه و فناوری‌های رایانه‌ای و ارتباطی یک‌پارچه.

مدیریت اطلاعات: فرایند تولید،‌ انتقال، گردآوری، سازمان‌دهی، ذخیره، بازیابی، حفظ،‌ تحلیل، اشاعه، و کاربرد اطلاعات علمی و فناورانه.

پایگاه اطلاعات: مجموعه‌ای از اطلاعات سازمان‌یافته که به‌آسانی قابل بازیابی است و با کاربست فناوری اطلاعات فراهم می‌شود.

اطلاع‌رسانی: هر گونه کار یا خدمتی که برای پاسخ به نیازهای اطلاعاتی عاملان فعالیت‌های علمی و فناورانه نیاز باشد.

استراتژی‌ پی‌گیرانه: استراتژی‌ای که دنبال می‌شده‌ است و همچنان باید پی‌گیری شود. این استراتژی با یک ستاره نشان داده می‌شود.

استراتژی بازنگرانه: استراتژی‌ای که دنبال می‌شده است، ولی باید با کاربست رویکردهای تازه‌ای پی‌گیری شود. این استراتژی با دو ستاره نشان داده می‌شود.

استراتژی نوآورانه: استراتژی‌ای که نوین است و تاکنون انجام نشده یا با رویکردهای نوآورانه‌ای بدان پرداخته می شود. این استراتژی با سه ستاره نشان داده می‌شود.

برنامه‌های بالادست در زمینه کار پژوهشگاه دارای رویکردها و جهت‌گیری‌های ارزشمندی هستند که پژوهشگاه را در انجام کار خود رهنمون می‌شوند.

سند چشم‌انداز بیست‌ ساله نظام جمهوری اسلامی ایران

سند چشم‌انداز بیست‎ ساله راهنمای همه‌سویه‌ای برای کار پژوهشگاه‌هاست و جمهوری اسلامی ایران را در افق ۱۴۰۴ دارای ویژگی‌های زیر می‌داند:

۱. برخورداری از دانش پیشرفته؛

۲. توانا در تولید علم و فناوری؛

۳. دست یافته به جایگاه اول علمی و فناوری در سطح منطقه آسیای جنوب غربی؛

۴. تأکید بر جنبش نرم‌افزاری و تولید علم

سیاست‌های کلی نظام برای رشد و توسعه فناوری در کشور

سیاست‌های کلی نظام برای رشد و توسعه فناوری در کشور (مصوب ۲۲/۱/۱۳۸۳ مجمع تشخیص مصلحت نظام) بر توسعه فناوری با هدف ارتقای جایگاه ایران در فناوری­ جهانی، تولید دانش، کسب ثروت و افزایش قدرت ملی، تقویت زیرساخت‌ها و ظرفیت‌های فناوری در کشور، تبیین و ترویج مبانی فرهنگی توسعه و فناوری، و اهتمام بر حفظ ارزش‌های فرهنگی، اجتماعی و موازین سیاسی در استفاده از فناوری تأکید دارد.

نقشه جامع علمی کشور

نقشه جامع علمی کشور دارای جهت‌گیری‌هایی است که با کار پژوهشگاه پیوندی استوار دارند:

۱. ایجاد هماهنگی و انسجام بین نهادهای ذی‌ربط در علم و فناوری و تکمیل نهادهای مرتبط با چرخه علم و فناوری؛

۲. تقویت و انسجام‌بخشی به نظام اطلاعات علمی و فناوری کشور با مأموریت استانداردسازی و اصلاح فرایندهای تولید، ثبت، داوری، و سنجش و ایجاد بانک‌های اطلاعاتی یکپارچه برای رساله‌ها، پایان‌نامه‌ها، طرح‌های پژوهشی و فناوری، مقالات، مجلات و کتب علمی، و اختراعات و اکتشافات پژوهشگران؛

۳. اختصاص پژوهانه برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی در جهت حمایت از پایان‌نامه‌ها و فعالیت‌های پژوهشی ایشان با نظارت استادان راهنما.

برنامه وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری

برنامه وزیر علوم، تحقیقات، و فناوری نیز دارای بخش‌هایی گوناگون است که کار پژوهشگاه را در چارچوب اساسنامه آن جهت می‌دهند:


نقش انسان‌ساز و تمدن‌ساز دانشگاه

۱. تأمین امکانات رفاهی مناسب برای دانشجویان (اسکان، تغذیه، بهداشت، و...) در جهت احترام به کرامت انسانی دانشجو و امیدبخشی و شکوفایی استعدادها به‌ویژه در تحصیلات تکمیلی؛

۲. ایجاد فضای خلاقیت و آزاد‌اندیشی و فعال‌ کردن کرسی‌های نظریه‌پردازی در دانشگاه‌ها؛

۳. رعایت منزلت اجتماعی و کرامت دانشگاهیان.


انسجام در نظام تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی

۱. گسترش و تعمیق همکاری‌های علمی و فناوری بین وزارت علوم و نهادها و دستگاه‌های کشور از طریق بهره‌گیری از تمامی ظرفیت شورای عتف؛

۲. شفاف‌سازی اختیارات قانونی و وظایف مدیریتی کلان نهادهای تصمیم‌گیری ذی‌ربط در چارچوب قوانین و مقررات کشور.


مسئولیت و پاسخ‌گویی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی و پژوهشی

۱. افزایش مشارکت اعضای هیئت علمی در راهبری دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، پژوهشی، و فناوری؛

۲. تنوع بخشی به منابع مالی دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی، پژوهشی، و فناوری؛

۳. افزایش نقش دانشگاه‌ها در تصمیم‌گیری‌های علمی و اجرایی و تقویت نقش نظارتی وزارت عتف.


کیفیت آموزش عالی، چیستی، و چگونگی

۱. کارآمدکردن نظام ارزیابی و اعتبارسنجی علمی در آموزش عالی و استفاده از نتایج آن در برنامه‌ریزی‌های راهبردی و توسعه آموزش عالی؛

۲. حمایت مالی و جلب مشارکت انجمن‌های علمی در موضوع توسعه کیفی آموزش عالی.


رقابت‌پذیری دانشگاه‌ها، موسسات آموزش عالی و پژوهشی در سطح منطقه و جهان

۱. حمایت مالی و جلب مشارکت انجمن‌های علمی در موضوع توسعه کیفی آموزش عالی؛
۲. فراهم آوردن زمینه‌های لازم برای استفاده اعضای هیئت علمی از فرصت‌های مطالعاتی و شرکت در مجامع علمی بین‌المللی به منظور آشنایی با آخرین دستاوردهای علمی جهانی.


توسعه متوازن و هدفمند آموزش عالی

۱. تعدیل و جابه‌جایی ظرفیت‌ها و امکانات آموزشی، تحقیقاتی، و فناوری متناسب با نیاز منطقه‌ای و ملی؛

۲. اختصاص منابع به برنامه‌های آموزشی، پژوهشی، و فناوری متناسب با نیاز و مبتنی بر اولویت‌ها.


آموزش عالی و مهارت

۱. استمرار نظام کارآموزی و کارورزی.


آموزش و پژوهش تقاضامحور

۱. جذب دانشجو در رشته‌های مختلف متناسب با ظرفیت و نیاز جامعه، دستگاه‌ها و صنایع، و جلوگیری از انباشتگی غیرمنطقی دانشجو در برخی رشته‌ها؛

۲. تأسیس واحدهای تجاری‌سازی پژوهش در دانشگاه‌ها؛

۳. حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان؛

۴. هدفمند کردن اعتبارات پژوهشی و تسهیل سازوکارهای مالی به منظور توسعه پژوهش‌های تقاضامحور.


توسعه فناوری و نوآوری

۱. راه‌اندازی و تجهیز آزمایشگاه‌های کاربردی در دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی، شهرک‌های دانشگاهی، علمی، تحقیقاتی، شهرک‌های فناوری، پارکهای علم و فناوری، و مراکز رشد؛

۲. همکاری با سایر سازمان‌ها و نهادهای ذی‌نفع در راستای طراحی و تشکیل نظام ملی نوآوری کشور.


 تعامل با مراکز علمی و دانشگاهی معتبر جهان

۱. تقویت و گسترش همکاری با سازمان‌های علمی و تخصصی منطقه‌ای و بین‌المللی.


جذب نخبگان علمی داخل و خارج کشور

۱. ایجاد تمهیدات و تسهیلات لازم برای انتشار آثار مفید علمی آنان؛

۲. حمایت از تجاری‌سازی دستاوردهای نخبگان و رفع دغدغه خطرپذیری مالی در انجام مراحل پژوهشی و امور نوآورانه.


منابع و زیرساخت‌ها

۱. توسعه ارتباطات و زیرساخت‌های ارتباطی و فناوری اطلاعات با هدف تضمین دسترسی آزادانه، امن، و ارزان همه شهروندان به ویژه جامعه دانشگاهی کشور به اطلاعات مورد نیاز و گسترش نهضت نرم‌افزاری.


مأموریت پژوهشگاه مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه، مدیریت دانش، گسترش و اشاعه علوم و فناوری اطلاعات، و عمومی‌سازی کاربرد فناوری اطلاعات و اطلاعات علمی و فناورانه است که همگام با آخرین پیشرفت‌های علم و فناوری، در پاسخ به نیازهای ملی و منطقه‌ای، با خلاقیت و نوآوری، کارا و اثربخش، نظام‌مند و ساخت‌یافته، و با اولویت‌بندی بر پایه منابع و نیازها انجام می‌شود.

برای انجام این مأموریت، پژوهشگاه:

۱. پژوهش‌های توسعه‌ای، کاربردی، و بنیادی انجام می‌دهد و دستاوردهای آن را اشاعه می‌دهد؛

۲. اطلاعات علم و فناوری کشور را مدیریت می‌کند؛

۳. مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه را در کشور هماهنگ می‌کند؛

۴. اشتراک منابع را در کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی کشور برنامه‌ریزی و هماهنگ می‌کند؛

۵. تصویر و نمای علم و فناوری کشور را بازنمایی می‌کند؛

۶. بینش، دانش، و مهارت‌ها؛ و پیوند منابع انسانی را گسترش می‌دهد؛

۷. دستاوردها و یافته‌های علمی و فنی کشور و جهان را در زمینه علوم و فناوری اطلاعات منتشر می‌کند؛

۸. با نهادهای علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی در ایران و جهان همکاری می‌کند؛

۹. به کارگزاران علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی کشور مشاوره می‌دهد؛

۱۰. «وزارت» و مجامع جهانی را در زمینه علوم و فناوری اطلاعات و اطلاع‌رسانی نمایندگی می‌کند.

 

پژوهشگاه باور دارد که:

۱. علوم و فناوری اطلاعات در کشور و جهان اهمیتی روزافزون دارد؛

۲. اطلاعات علمی و فناورانه در توسعه همه سویه کشور نقشی کلیدی دارد؛

۳. ظرفیت ملی تولید و پردازش اطلاعات علمی و فناورانه در ارتقای جایگاه جهانی کشور جایگاهی بنیادین دارد؛

۴. کتابخانه‌ها،‌ و مراکز و کارشناسان اطلاع‌رسانی همگام با دانشمندان دیگر علوم و فناوری در پدیدآوری جامعه اطلاعاتی و دانش‌مدار نقشی برتر دارند؛

۵. برای مانایی و پیشرفت در عصر اطلاعات و دانش به رویکردی علمی و پژوهشی نیاز است؛

۶. توجه به پیامدهای فرهنگی و اجتماعی کاربرد فناوری اطلاعات بایسته است؛

۷. توسعه نیروی انسانی، بنیان توسعه علوم و فناوری اطلاعات است؛

۸. همکاری و هماهنگی برای پیشبرد کارایی و اثربخشی علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی بایسته است؛

۹. همگامی با دگرگونی‌های شتابان علمی و فنی در حوزه علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی بایسته است؛

۱۰. در مدیریت اطلاعات و کاربرد فناوری اطلاعات، پیروی از اصول اخلاقی بایسته است؛

۱۱. ایفای نقش فعال در گسترش دانش بشری و فرایند جهانی‌سازی بایسته است؛

۱۲. اطلاعات علمی و فناورانه کشور از آن همه مردم است و باید به کار رود، به اشتراک گذاشته شود، حفظ گردد، و به آیندگان انتقال یابد.

 

پژوهشگاه در کار خود:

۱. کرامت انسان‌ها را گرامی می‌دارد؛

۲. از آموزه‌های اسلام و قوانین و مقررات پیروی می‌کند؛

۳. مصالح ملی را از مصالح سازمانی و فردی برتر می‌داند؛

۴. از اصول و روش‌های علمی بهره می‌برد؛

۵. آماده همکاری و هماهنگی است و آن را ترویج می‌کند؛

۶. به ظرفیت‌های سازمانی خود اتکا می‌کند؛

۷. نگاه سیستمی و بلندمدت دارد. 

پژوهشگاه در حوزه اندیشه، علم، و فناوری؛ دیدگاهی جهانی دارد، ولی مأموریت خود را در کشور با نگرشی درون‌زا پی می‌گیرد.

قلمرو کار پژوهشگاه:

۱. در «پژوهش»؛ نیازهای کشور و پژوهشگاه، و همچنین مرزهای دانش؛

۲. در «مدیریت اطلاعات»؛ اطلاعاتی که در فعالیت‌های علمی یا فنی قابل کاربرد یا لازم هستند، یا اطلاعاتی که از چنین فعالیت‌هایی پدید می‌آیند؛

۳. در «فناوری اطلاعات»؛ توسعه فناوری‌های نرم و فناوری‌هایی که پشتیبان مدیریت اطلاعات و اطلاع‌رسانی باشند؛

۴. در «توسعه منابع انسانی»؛ منابع انسانی شاغل در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی، کاربران اطلاعات علمی و فناورانه، و علاقه‌مندان به این حوزه‌ها است.

نقاط ضعف

  • ناکافی بودن بودجه عمومی و پایین بودن درآمد اختصاصی پایدار پژوهشگاه از یک سو و ناکارآمدی سازمان و فرایندهای پژوهشگاه برای درآمدزایی از سویی دیگر؛
  •  کمبود اعضای هیئت علمی تمام­وقت و ناتوانی در جذب و نگه‌داشت اعضای هیئت علمی کارآمد و شایسته؛
  • کاستی در فرایندهای مدیریت پژوهش به‌ویژه مدیریت ناکارامد کار اعضای هیئت علمی پژوهشگاه؛
  • عدم تناسب ظرفیت‌های پژوهشگاه با رشد تقاضاهای خدمات اطلاع‌رسانی؛
  • نداشتن گروه‌های پژوهشی و تشکیلات تفصیلی مصوب برای پژوهشگاه؛
  • فرسوده بودن ساختمان پژوهشگاه و استاندارد نبودن فضا برای نگه‌داری گنجیه مدارک علمی ایران؛
  • نامناسب بودن امکانات برای ارائه خدمات در پژوهشگاه؛
  • تبلیغات نابسنده برای محصولات پژوهشگاه؛
  • وجود مدیرانی که از بیرون و بدون پیشینه وارد پژوهشگاه شده‌اند؛
  • نادیده شدن پیشینه و ظرفیت‌های درونی پژوهشگاه در سال‌های گذشته.

نقاط قوت

  • وجود پیشینه بلند پژوهشگاه در اطلاع­رسانی و مدیریت اطلاعات؛
  •  وجود فضای کافی و مالکیت ساختمان؛
  • پیشینه اجرای دوره‌های آموزشی تخصصی در زمینه پژوهش، اطلاع‌رسانی، و مدیریت اطلاعات؛
  • بنام بودن پژوهشگاه در زمینه اطلاع‌رسانی و مدیریت اطلاعات؛
  • ترکیب نیروی انسانی جوان، با انگیزه، و با تحصیلات بالا؛
  • وجود همدلی و همبستگی میان کارکنان با سابقه پژوهشگاه؛
  • دارا بودن نشریه با نمایه‌های ملی و جهانی؛
  • جایگاه برتر پایگاه وب پژوهشگاه در رتبه­بندی مراکز تحقیق و توسعه جهان؛
  • یگانه بودن و تنوع پایگاه‌های اطلاعات پژوهشگاه به‌ویژه در زمینه پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها؛
  • دارا بودن دانش انباشته در زمینه‌های تخصصی علوم و فناوری اطلاعات مانند اصطلاح‌نامه‌ها، پایگاه‌های اطلاعات کتاب‌شناختی، و اشتراک منابع اطلاعات.

تهدیدها

  • پیچیدگی و زمان‌بر بودن فرایند جذب استاد؛
  • نبود اخلاق و قوانین شایسته برای نگه‌داشت حقوق معنوی پدیدآوران؛
  • پائین و ناشناخته بودن جایگاه پژوهش؛
  • نبود شاخص‌های درست تخصیص منابع به پژوهشگاه‌ها؛
  • گسترش مراکز اطلاع­رسانی علمی با کارهای همانند در کشور؛
  • عدم بلوغ نظام ملی اطلاع­رسانی؛
  • نفرستادن همه پایان‌نامه‌ها و رساله‌ها از سوی دانشگاه‌ها به پژوهشگاه؛
  • ناشناخته بودن پژوهشگاه و مأموریت آن در وزارت عتف.

فرصت‌ها

  • گسترش تحصیلات تکمیلی؛
  • یگانه بودن پژوهشگاه در کشور؛
  • افزایش نیاز به اطلاعات علمی و فناورانه؛
  • عمومی شدن کاربرد فناوری اطلاعات در جست‌و‌جو و دسترسی به اطلاعات؛
  • گسترش تقاضای اطلاعات علمی و فنی در تصمیم‌گیری‌های ملی
  • وجود نقشه جامع علمی کشور؛
  • اداره سمات ملی و کمیسیون نظام اطلاع‌رسانی علم و فناوری؛
  • الزام دانشجویان تحصیلات تکمیلی به تحویل پایان‌نامه/ رساله به پژوهشگاه برای دانش‌آموختگی؛
  • بنام بودن برند «ایرانداک» در کشور و جهان.

کامیابی پژوهشگاه و دست‌یابی به هدف‌های سازمانی به فضایی آرام و همگرا نیاز دارد که در آن، منابع سازمانی برای دست‌یابی به هدف‌ها آمایش یابند. دست‌یابی به چنین فضایی نیاز به بهبود سازمان و مدیریت پژوهشگاه دارد.

استراتژی‌ها:

۱. پیشرفت درون‌زا***؛

۲. قانون‌گرایی**.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پشتیبان

پژوهشگاه‌ها و اعضای هیئت علمی پژوهشی در آینه قوانین و مقررات و از دیدگاه سیاست‌گذاران، از یک سو به درستی شناخته نشده‌اند و از دیگر سو نیز جایگاه واقعی خود را نیافته‌اند. این کاستی‌ها، جایگاه پژوهشگاه‌ و اعضای هیئت علمی آن را پایین آورده و آنها را در سایه دانشگاه‌ها و اعضای هیئت علمی آموزشی نهاده است. پژوهشگاه باید تلاش کند که قوانین و مقررات و همچنین دیدگاه سیاست‌گذاران را در این زمینه دگرگون سازد تا به بافتی درست و آسان‌ساز برای کار دست یابد.

استراتژی‌ها:

۱. ارتقای آگاهی***؛

۲. مشارکت***.

کارهای کلیدی:

  

استراتژی های پشتیبان

منابع مالی برای پژوهشگاه از کلیدی‌ترین منابع به شمار می‌روند. روند افزایش منابع اعتبارات پژوهشگاه در چند سال گذشته با نرخ تورم، با نرخ افزایش کارکنان، و با گسترش وظایف آن در اساس‌نامه تازه هم‌خوان نبوده است. از این رو، تأمین منابع مالی بسنده و پایدار برای پژوهشگاه نیازی کلیدی است.

استراتژی‌ها:

۱. کاهش هزینه‌ها**؛

۲. افزایش منابع مالی***.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پشتیبان

استراتژی‌های پشتیبان، زمینه کار پژوهشگاه را فراهم می‌کنند. افزون بر این، پژوهشگاه باید آنچه را که انجام می‌دهد، اولویت‌بندی کند. کاری بیشترین اولویت را خواهد داشت که معیارهای بیشتری را براورده سازد. مجموعه معیارهای اولویت‌بندی برای کارهای پژوهشگاه عبارت‌اند از:

تأثیر

کارهایی که پوشش بیشتری از قلمرو را در بر گیرند، ذی‌نفعانِ با قدرت اهرمی بالاتری را هدف قرار دهند، و/ یا دگرگونی‌های پایدارتری را پدید آورند.

تمایز

کارهایی که دامنه بیشتری از تمایزات را نسبت به فعالیت‌های دیگران در بر داشته باشند.

کارکرد

کارهایی که کارکردهای گونه‌گون‌تری را برای پژوهشگاه ایفا کنند.

پیشینه

کارهایی که بر بنیان‌های استوار پیشین انجام شوند.

پژوهش به عنوان بخشی از وظایف اعضای هیئت علمی و یکی از مأموریت‌های بنیادین پژوهشگاه در کانون این برنامه است. برای پیشبرد پژوهش در پژوهشگاه، باید موازنه‌ای میان آزادی عمل پژوهشگران و نیازها و مأموریت‌های پژوهشی بر پایه اساسنامه پژوهشگاه پدید آید و کار پژوهش با کارایی و اثربخشی پشتیبانی شود.

استراتژی‌ها:

۱. پیشبرد*؛

۲. تمرکز***.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پیشران

مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه از دیگر مأموریت‌های بنیادین پژوهشگاه و از پایه‌های این برنامه است. کارایی و اثربخشی مدیریت این اطلاعات در پژوهشگاه برای پیشبرد نظام علم و فناوری و نظام ملی نوآوری کشور بایسته است.

استراتژی‌ها:

۱. گسترش پوشش***؛

۲. پیشبرد سطح مدیریت اطلاعات به تحلیل***؛

۳. تولید اطلاعات استراتژیک***؛

۴. استانداردسازی*.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پیشران

پژوهشگاه دارای منابعی پربار از جمله دانش ژرفی است که در پی ده‌ها سال کار در زمینه علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی پدید آمده است. انتقال این دانش با کاربرد منابع دیگر پژوهشگاه مانند اعضای هیئت علمی توانا، منابع اطلاعات علمی و فناورانه، و مأموریت‌های پژوهشی و اطلاع‌رسانی می‌تواند به گسترش علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی در میان منابع انسانی شاغل در این زمینه، کاربران اطلاعات علمی و فناورانه، و علاقه‌مندان به این رشته‌های علمی بیانجامد. بخشی از این انتقال دانش با آموزش پژوهشگران تازه‌کار و افزایش و روزآوری مهارت‌های پژوهشگران با برنامه‌های بازآموزی انجام می‌شود و در پی گسترش آموزش‌هایی برای توسعه کارراهه ایشان است.

استراتژی‌ها:

۱. نیازمحوری*؛

۲. بهره‌وری**.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پیشران

بخشی از مأموریت پژوهشگاه به همکاری و هماهنگی با نهادهای دیگر باز می‌گردد و از سویی نیز گسترش کار پژوهشگاه تنها با تکیه بر منابع و بازاری که خود در اختیار دارد، شدنی نیست. بنابراین پژوهشگاه باید با همکاری و هماهنگی با دیگران به سطح بالاتری از کارایی و اثربخشی دست یابد.

استراتژی‌ها:

۱. دسترسی به بازار***؛

۲. دسترسی به منابع***؛

۳. استانداردسازی*؛

۴. مشارکت و هماهنگی رویاروی*.

کارهای کلیدی:

استراتژی های پیشران

 

پژوهشگاه با یاری خداوند و همکاری و همراهی اعضای خود، با بهبود سازمان و مدیریت، پیشبرد جایگاه پژوهشگاه و استادان پژوهشی، و تأمین منابع مالی؛ پایه استواری را برای توسعه کارش فراهم خواهد ساخت.

پژوهشگاه، کار پژوهش و پشتیبانی پژوهش را با تمرکز بر مأموریت‌ها، نیازها، و اولویت‌ها با چنان کارایی و اثربخشی‌ای انجام می‌دهد که پژوهش یک نهاد پایدار و پیشرو در پژوهشگاه شود و از این رهگذر، پژوهشگاه به یک سازمان نمونه در میان همتایان خود در کشور بدل گردد و کانون دانش و نوآوری در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، و اطلاع‌رسانی؛ مرجع مشاوره سیاست‌گذاران و کارگزاران در این زمینه؛ و یکی از هدف‌های نخست کار علمی و پژوهشی دانش‌آموختگان این رشته‌ها شود.

پژوهشگاه با گسترش پوشش در مدیریت اطلاعات علمی و فناورانه کشور، کانون برتر این گونه اطلاعات را در کشور می‌سازد و با پیشبرد مدیریت اطلاعات به تحلیل و تولید اطلاعات استراتژیک، همراه و پشتیبان سیاست‌گذاران علم و فناوری، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، و کاربران این اطلاعات در عملکرد بهتر آنان خواهد شد. استانداردسازی همه سویه مدیریت اطلاعات مانند نرم‌افزار، سخت‌افزار، شبکه، و امنیت؛ پیوند میان سازمان‌های همکار و تبادل اطلاعات میان آنها را ساده خواهد ساخت و عملکرد پژوهشگاه را بهبود خواهد بخشید.

منابع انسانی در علوم و فناوری اطلاعات، مدیریت اطلاعات، اطلاع‌رسانی، کاربران اطلاعات علمی و فناورانه، و علاقه‌مندان به این حوزه‌ها بر پایه نیازهایی که دارند، می‌توانند آموزش‌های روز را در پژوهشگاه بیابند. پژوهشگاه نیز با رویکردی علمی، دانش و تجربه‌های فردی و سازمانی خود را در این زمینه‌ها به جامعه هدف عرضه می‌کند، به گونه‌ای که دانش‌‌اندوزی و دانش‌آموزی در پژوهشگاه یکی از هدف‌های نخست علاقه‌مندان دانش شود و دانش‌آموختگان پژوهشگاه در جامعه علمی کشور به دانش و مهارت برتر شناخته شوند و پست‌های کلیدی‌ را در این زمینه به‌دست گیرند.

همکاری از پایه‌های کار پژوهشگاه است و از این رهگذر، افزون بر دسترسی به بازار و منابع دیگران، بازار و منابع پژوهشگاه در اختیار دیگران قرار می‌گیرد و بدین‌سان، ظرفیت‌های کشور و هم‌سو با مأموریت پژوهشگاه به کارایی و اثربخشی بالاتری می‌رسند. پژوهشگاه با استانداردسازی و کاربست سازوکارهای هماهنگی رویاروی، کار خود را با سازمان‌های دیگر به سوی هدف‌های سازمانی، بخشی، و ملی هماهنگ می‌سازد تا بیشترین بهره‌وری از منابع کشور به‌دست آید.

پشتیبانی فنی